اعلاميه ی جهانی حقوق بشر

  • منبع: سايت سازمان ملل

  از آنجا که شناسايی حيثيت ذاتی کليه اعضای خانواده بشری و حقوق يکسان و انتقال ناپذير آنان اساس آزادی و عدالت و صلح را در جهان تشکيل می دهد ، از آنجا که عدم شناسايی وتحقير حقوق بشر منتهی به اعمال وحشيانه ای گرديده است که روح بشريت را به عصيان واداشته و ظهور دنيايی که در آن افراد بشر در بيان عقيده آزاد و از ترس و فقر فارغ باشند به عنوان بالاترين آمال بشر اعلام شده است ، از آنجا که اساساً حقوق انسانی را بايد با اجرای قانون حمايت کرد تا بشر به عنوان آخرين علاج به قيام بر ضد ظلم و فشار مجبور نگردد ، از آنجا که اساساً لازم است توسعه روابط دوستانه بين الملل را مورد تشويق قرار داد ، از آنجا که مردم ملل متحد ايمان خود را به حقوق اساسی بشر و مقام و ارزش فرد انسانی و تساوی حقوق مرد و زن مجدداً در منشور اعلام کرده اند و تصميم راسخ گرفته اند که به پيشرفت اجتماعی کمک کنند و در محيطی آزادتر وضع زندگی بهتری به وجود آورند ، از انجاکه دولتهای عضو متعهد شده اند که احترام جهانی و رعايت واقعی حقوق بشر و آزادی های اساسی را با همکاری سازمان ملل متحد تامين کنند ، از آنجا که حسن تفاهم مشترک نسبت به اين حقوق و آزاديها برای اجرای کامل اين تعهد کمال اهميت را دارد ، مجمع عمومی اين اعلاميه جهانی حقوق بشر را آرمان مشترکی برای تمام مردم و کليه ملل اعلام می کند تا جميع افراد و کليه ارکان اجتماع اين اعلاميه را دائماً مد نظر داشته باشند و مجاهدت کنند که بوسيله تعليم و تربيت احترام اين حقوق و آزادی ها توسعه يابد و با تدابير تدريجی ملی و بين المللی ، شناسايی و اجرای واقعی و حياتی آنها ، چه در ميان خود ملل عضو و چه در بين مردم کشورهايی که در قلمرو آنها می باشند ، تامين گردد .

   ماده اول :

  تمام افراد بشر آزاد به دنيا می آيند و از لحاظ حيثيت و حقوق با هم برابرند . همه دارای عقل و وجدان می باشند و بايد با يکديگر با روح برادری رفتار کنند .

  ماده دوم :

  1) هر کس ميتواند بدون هيچ تمايز - خصوصاً از حيث رنگ ، جنس ، نژاد ، مذهب ، عقيده سياسی يا هر عقيده ی ديگر و همچنين مليت و وضع اجتماعی ، ثروت ، ولادت يا هر موقعيت ديگر ، از تمام حقوق و کليه ی آزادی هايی که در اعلاميه حاضر ذکر شده است بهره مند گردد .

  2) به علاوه هيچ تبعيضی به عمل نخواهد آمد که مبتنی بر وضع سياسی ، اداری و قضايی يا بين المللی کشور يا سرزمينی که شخص به آن تعلق دارد . خواه اين کشور مستقل ، تحت قيوميت يا خود مختار بوده و يا حاکميت آن به شکلی محدود شده باشد .

  ماده سوم :

  هر کس حق زندگی ، آزادی و امنيت شخصی دارد .

  ماده چهارم :

  احدی را نمی توان در بردگی نگاه داشت و داد و ستد بردگان به هر شکلی که باشد ممنوع است .

  ماده پنجم :

  احدی را نمی توان تحت شکنجه يا مجازات يا رفتاری قرار داد که ظالمانه يا خلاف انسانيت و شئون انسانی يا موهن باشد.

  ماده ششم :

  هر کس حق دارد که شخصيت حقوقی او در همه جا به عنوان يک انسان در مقابل قانون شناخته شود .

  ماده هفتم :

  همه در برابر قانون مساوی هستند و حق دارند بدون تبعيض و بالسويه از حمايت قانون برخوردار شوند . همه حق دارند در مقابل هر تبعيضی که ناقض اعلاميه حاضر باشد و هر تحريکی که برای اعمال چنين تبعيضی انجام شود از حمايت قانون برخوردار شوند .

  ماده هشتم :

  در برابر اعمالی که حقوق اساسی فرد را مورد تجاوز قرار دهد و آن حقوق به وسيله ی قانون اساسی و يا قانون ديگری برای او شناخته شده باشد ، هر کس حق رجوع موثر به محاکم ملی صالحه را دارد .

  ماده نهم :

  احدی را نمی توان خودسرانه توقيف ، حبس يا تبعيد نمود .

  ماده دهم :

  هر کس با مساوات کامل حق دارد که دعوايش بوسيله ی دادگاه مستقل و بی طرف ، منصفانه و علناً رسيدگی شود و چنين دادگاهی درباره ی حقوق و الزامات او و يا هر اتهام جزائی که به او وارد شده باشد تصميم بگيرد .

  ماده يازدهم

  1) هر کس که به بزهکاری متهم شده باشد بی گناه محسوب خواهد شد تا وقتی که در جريان يک دعوای عمومی که کليه تضمين های لازم جهت دفاع او تامين شده باشد ، تقصير او قانوناً محرز گردد .

  2) هيچ کس برای انجام يا عدم انجام عملی که در موقع ارتکاب ، آن عمل به موجب حقوق ملی يا بين المللی جرم شناخته نمی شده است محکوم نخواهد شد . به همين طريق هيچ مجازاتی شديد تر از آنچه که در موقع ارتکاب جرم بدان تعلق ميگرفت در باره ی احدی اجرا نخواهد شد .

  ماده دوازدهم :

  احدی در زندگی خصوصی ، امور خانوادگی ، اقامتگاه يا مکاتبات خود ، نبايد مورد مداخله های خود سرانه واقع شود و شرافت و اسم و رسمش نبايد مورد حمله قرار گيرد . هر کس حق دارد در مقابل اينگونه مداخلات و حملات مورد حمايت قانون قرار گيرد .

  ماده سيزدهم :

  1) هر کس حق دارد که در داخل هر کشوری آزادانه عبور و مرور کند و محل اقامت خود را انتخاب کند .

  2)هر کس حق دارد هر کشوری از جمله کشور خود را ترک کند يا به آن بازگردد .

  ماده چهاردهم :

  1) هرکس حق دارد در مقابل شکنجه ، آزار و تعقيب پناهگاهی جستجو کند و در کشورهای ديگر پناه گزيند .

  2) در مواردی که تعقيب واقعاً مبتنی به جرم عمومی و غير سياسی يا رفتارهايی مغاير با اصول و مقاصد ملل متحد باشد نميتوان از اين حق استفاده کرد .

  ماده پانزدهم :

  1) هر کس حق دارد که دارای تابعيت باشد .

  2) احدی را نمی توان خودسرانه از تابعيت خود يا از حق تغيير تابعيت محروم کرد .

  ماده شانزدهم :

  1) هر زن و مرد بالغی حق دارند بدون هيچگونه محدوديت از نظر نژاد ، مليت ، تابعيت يا مذهب با يکديگر زناشويی کنند و تشکيل خانواده دهند . در تمام مدت زناشويی و هنگام انحلال آن ، زن و شوهر در کليه امور مربوط به ازدواج دارای حقوق مساوی می باشند .

  2) ازدواج بايد با رضايت کامل و آزادانه زن و مرد واقع شود .

  ماده هفدهم :

  1) هر کس منفرداً يا بطور دسته جمعی حق مالکيت دارد .

  2) احدی را نمی توان خودسرانه از حق مالکيت محروم نمود .

  ماده هيجدهم :

  هر کس حق دارد که از آزادی فکر ، وجدان و مذهب بهره مند شود . اين حق متضمن آزادی تغيير مذهب يا عقيده و نيز متضمن آزادی اظهار عقيده و ايمان ميباشد و همچنين شامل تعليمات مذهبی و اجرای مراسم دينی است . هر کس ميتواند از اين حقوق منفرداً يا اجتماعاً و به طور خصوصی يا عمومی برخوردار شود.

  ماده نوزدهم : هر کس حق آزادی عقيده و بيان دارد و حق مزبور شامل آنست که از داشت عقايد خود بيم و اضطرابی نداشته باشد و در کسب اطلاعات و افکار و در اخذ و انتشار آن به تمام وسايل ممکن و بدون ملاحظات مرزی آزاد باشد .

  ماده بيستم :

  1) هر کس حق دارد آزادانه مجامع و جمعيتهای مسالمت آميز تشکيل دهد .

  2) هيچکس را نميتوان مجبور به شرکت در اجتماعی کرد .

  ماده بيست و يکم :

  1) هر کس حق دارد در اداره ی امور عمومی کشور خود ، خواه مستقيماً و خواه از طريق نمايندگانی که آزادانه انتخاب شده باشند شرکت جويد .

  2) هر کس حق دارد با تساوی شرايط به مشاغل عمومی کشور خود نايل آيد .

  3) اساس و منشاء قدرت حکومت اراده ی مردم است . اين اراده بايد به وسيله ی انتخاباتی ابراز گردد که از روی صداقت و بطور ادواری صورت پذيرد . انتخابات بايد عمومی و با رعايت مساوات باشد و با رای مخفی يا طريقه ای نظير آن انجام گيرد که آزادی رای را تضمين نمايد .

  ماده بيست و دوم :

  هر کس به عنوان عضو اجتماع حق امنيت اجتماعی دارد و مجاز است بوسيله ی مساعی ملی و همکاری بين المللی حقوق اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی خود را که لازمه ی مقام و نمو آزادانه ی شخصيت اوست با رعايت تشکيلات و منابع هر کشور بدست آورد .

  ماده بيست وسوم :

  1) هر کس حق دارد کار کند ، کار خود را آزادانه انتخاب نمايد ، شرايط منصفانه و رضايت بخشی برای کار خود خواستار باشد و در مقابل بيکاری مورد حمايت قرار گيرد .

  2) همه حق دارند بدون هيچ تبعيضی در مقابل کار مساوی اجرت مساوی دريافت کنند .

  3) هر کس که کار می کند به مزد منصفانه و رضايت بخشی ذيحق ميشود که زندگی او و خانواده اش را موافق شئون انسانی تامين کند و آنرا در صورت لزوم با هر نوع وسايل ديگر حمايت اجتماعی تکميل نمايد .

  4) هر کس حق دارد برای دفاع از منافع خود با ديگران اتحاديه تشکيل دهد يا در اتحاديه ها شرکت کند .

  ماده بيست و چهارم :

  هر کس حق استراحت و فراغت و تفريح دارد و به خصوص به محدوديت معقول ساعات کار و مرخصی های ادواری با اخذ حقوق ذيحق ميباشد .

  ماده بيست و پنجم :

  1)هر کس حق دارد که سطح زندگانی او ، سلامتی و رفاه خود و خانواده اش را از حيث خوراک و مسکن و مراقبتهای پزشکی و خدمات لازم اجتماعی تامين کند و همچنين حق دارد که در مواقع بيکاری ، بيماری ، نقص اعضاء ، بيوگی ، پيری يا تمام موارد ديگری که به عللی خارج از اراده ی انسان وسايل امرار معاش از دست رفته باشد ، از شرايط آبرومندانه ی زندگی برخوردار شود.

  2) مادران و کودکان حق دارند از کمک و مراقبت مخصوصی بهره مند شوند . کودکان چه بر اثر ازدواج و چه بدون ازدواج به دنيا آمده باشند ، حق دارند که همه از يکنوع حمايت اجتماعی برخوردار شوند .

  ماده بيست وششم :

  1) هر کس حق دارد که از آموزش و پرورش بهره مند شود . آموزش و پرورش لااقل تا حدودی که مربوط به تعليمات ابتدايی و اساسی است بايد رايگان باشد . آموزش ابتدايی اجباری است . آموزش حرفه ای بايد عموميت پيدا کند و آموزش عالی بايد با شرايط تساوی کامل به روی همه باز باشد تا همه بنا به استعداد خود بتوانند از آن بهره گيرند .

  2) آموزش و پرورش بايد طوری هدايت شود که شخصيت انسانی هر فرد را به حد کمال رشد آن برساند و احترام حقوق و آزادی های بشر را تقويت کند . آموزش و پرورش بايد حس تفاهم ، گذشت و احترام به عقيده ی مخالف و دوستی بين تمام ملل و جمعيتهای نژادی يا مذهبی و همچنين توسعه ی فعاليتهای ملل متحد را در راه حفظ صلح تسهيل نمايد .

  3) پدر و مادر در انتخاب نوع آموزش و پرورش فرزندان خود نسبت به ديگران اولويت دارند .

  ماده بيست و هفتم :

  1) هر کس حق دارد آزادانه در زندگی فرهنگی اجتماع شرکت کند ، از فنون و هنر ها بهره گيرد و در پيشرفت علمی و فوائد آن سهيم باشد .

  2) هر کس حق دارد از حمايت منافع مادی و معنوی آثار علمی ، فرهنگی يا هنری خود برخوردار شود .

  ماده بيست وهشتم :

  هر کس حق دارد برقراری نظمی را بخواهد که از لحاظ اجتماعی و بين المللی ، حقوق و آزادی هايی را که در اين اعلاميه ذکر گرديده است تامين کند و آنها را به مورد اجرا گذارد .

  ماده بيست و نهم :

  1) هر کس در مقابل آن جامعه ای وظيفه دارد که رشد آزاد و کامل شخصيت او را ميسر کند .

  2) هر کس در اجرای حقوق و استفاده از آزادی های خود فقط تابع محدوديت هايی است که به وسيله قانون و منحصراً به منظور تامين ، شناسايی و مراعات حقوق و آزادی های ديگران و برای رعايت صحيح مقتضيات اخلاقی و نظم عمومی و رفاه همگانی در شرايط يک جامعه ی دمکراتيک وضع گرديده است .

  ماده سی ام :

  هيچ يک از مقررات اعلاميه حاضر نبايد طوری تفسير شود که متضمن حقی برای دولت ، جمعيت يا فردی باشد که به موجب آن بتوانند هر يک از حقوق و آزاديهای مندرج در اين اعلاميه را از بين ببرند يا در راه آن فعاليتی نمايند .

      منتشرشده در چارچوب پروانه انتشار آزادانه اسناد و مدارک - LLDD version 1